FreeForum
Forum rozwoju efektywnej energii

 

Co robimy?

FREE monitoruje i aktywnie wspiera wszystkie innowacyjne wdrożenia na terenach wiejskich. Poniżej prezentujemy laureatów konkursów organizowanych przez Forum Rozwoju Efektywnej Energii: Gmina przyszłości – dla gmin działających na rzecz poprawy klimatu. 

Kolektory słoneczne

Szczawnica

Szczawnica jest zobowiązana do spełnienia wysokich standardów środowiskowych, w tym czystości powietrza. Chcąc ograniczyć niską emisję, w 2007 r. władze gminy podjęły decyzję o instalacji na terenie uzdrowiska 2 tys. kolektorów słonecznych u odbiorców indywidualnych i zbiorowych. Dzięki zrealizowanemu w latach 2010-2011 projektowi Szczawnica stała się miastem z największą liczbą kolektorów słonecznych zainstalowanych na dachach indywidualnych gospodarstw domowych w Polsce. Warte blisko 8,5 mln zł przedsięwzięcie zwyciężyło w konkursie „Gmina przyszłości 2010” w kategorii „ekologia”. Na realizację projektu gmina uzyskała dofinansowanie z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz pożyczkę z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

„Ograniczenie niskiej emisji w miejscowości, gdzie główne źródła ciepła stanowiły węgiel i drewno, nie było łatwym zadaniem. Jednak ogromna chęć mieszkańców, aby uczynić ze Szczawnicy uzdrowisko o ogromnym potencjale nie tylko przyrodniczym i turystycznym, ale również ekologicznym, dodatkowo zmobilizowały nas do realizacji projektu” – podkreślał burmistrz Szczawnicy Grzegorz Niezgoda.

Grybów

W ramach dofinansowania ze środków budżetu gminy Grybów na dachach prywatnych domów zamontowano ponad 100 instalacji solarnych. Była to kontynuacja działania z 2009 r., w ramach którego ze środków gminnego funduszu ochrony środowiska wykonano 103 instalacje kolektorów słonecznych na terenie Grybowa. Działaniom, dzięki którym Grybów został laureatem konkursu „Gmina przyszłości 2011” w kategorii „innowacje dla klimatu”, towarzyszyły zebrania wiejskie. Podczas spotkań informowano o negatywnych skutkach spalania tradycyjnych paliw oraz konieczności ograniczenia emisji. Jako jedno z rozwiązań problemu promowano właśnie instalacje solarne – jako metodę prostą, niewymagającą zezwolenia oraz dostępną finansowo dla przeciętnie zamożnego mieszkańca. Każdą instalację w ramach programu gmina dotowała kwotą 2,5 tys. zł.

„Zależało nam na pobudzeniu mieszkańców do aktywnych działań na rzecz ochrony czystości powietrza. Podjęliśmy działania służące promocji energii słonecznej, prezentując korzyści płynące z zastosowania kolektorów słonecznych w każdym domu” – mówił wójt gminy Grybów Piotr Krok.

Wisznice

Gmina zrealizowała kompleksowy projekt zakupu oraz montażu kolektorów słonecznych na domach mieszkańców gminy oraz budynkach użyteczności publicznej. Program, w ramach którego zainstalowano ponad 800 zestawów solarnych, obejmował Wisznice oraz gminy: Sosnówka, Rossosz, Podedwórze i Jabłoń, które wspólnie tworzą obszar turystyczny Dolina Zielawy. Ograniczenie emisji gazów cieplarnianych to niejedyny cel laureata konkursu „Gmina przyszłości 2010” w kategorii „ekologia”. Projekt miał także za zadanie zmniejszyć ryzyko zachorowań mieszkańców na choroby związane z zanieczyszczeniem środowiska oraz obniżyć koszty utrzymania indywidualnych gospodarstw domowych.

„Determinacja w poszukiwaniu nowych rozwiązań na rzecz ochrony środowiska, rozwoju turystyki oraz poprawy jakości życia mieszkańców doprowadziła do zatwierdzenia i realizacji projektu »Czysta energia w Dolinie Zielawy«. Wierzymy, że podjęte działania przyczynią się do zwiększenia zainteresowania tym obszarem wśród turystów, a tym samym przełożą się na wzrost ekonomiczny regionu” – tłumaczył wójt gminy Wisznice Piotr Dragan.

Dzierzgoń

Gmina Dzierzgoń została laureatem konkursu „Gmina przyszłości 2010” w kategorii „ekologia” dzięki zainicjowaniu projektu termomodernizacji budynków użyteczności publicznej oraz instalacji kolektorów słonecznych na dachach prywatnych domów mieszkalnych. Realizowany w latach 2005-2010 program podzielono na dwa etapy. Pierwszy obejmował ocieplenie ścian i wymianę okien w budynkach użyteczności publicznej, co w skali roku przyniosło zmniejszenie wydatków na ogrzanie budynków nawet o 80 proc. Z 642 do 231 t rocznie spadł poziom emisji zanieczyszczeń do atmosfery. W ramach drugiego etapu w prywatnych gospodarstwach domowych zamontowano 327 systemów solarnych. Dzięki nim blisko 1,5 tys. mieszkańców gminy korzysta z wody ogrzewanej za pomocą energii słonecznej. Łączna wartość projektu wyniosła ponad 4,3 mln zł.

„Montaż systemów solarnych w gospodarstwach domowych spowoduje wzrost udziału energii odnawialnej w bilansie energetycznym gminy, a także poprawę czystości środowiska naturalnego na jej terenie” – uzasadniał burmistrz Dzierzgonia Kazimierz Szewczun.

Panele fotowoltaiczne

Wierzchosławice

Dzięki realizacji projektu montażu 4 tys. paneli fotowoltaicznych generujących moc nawet 1 MW gmina Wierzchosławice zajęła drugie miejsce w konkursie „Gmina przyszłości 2011” w kategorii „innowacje dla klimatu”. To pierwsza w Polsce elektrownia słoneczna o takiej mocy. Inwestycja pozwoliła na zmniejszenie emisji CO2 do atmosfery o blisko 2 tys. t rocznie. Poza korzyściami środowiskowymi zapewni wzrost dochodów gminy, które zostaną przeznaczone na dalszy rozwój infrastruktury służącej podniesieniu jakości życia mieszkańców.

„Budowa gminnej farmy fotowoltaicznej pokazuje, że inwestowanie w tego rodzaju rozwiązania, oparte na odnawialnych źródłach energii, przynosi dochód. Szacujemy zyski na poziomie 450-650 tys. zł rocznie. Wystarczy przeznaczyć 10 proc. kwoty zaplanowanej na budowę elektrowni jądrowych na wsparcie budowy elektrowni słonecznych, żeby w krótkim czasie wypełnić unijny warunek obniżenia emisji CO2 i nie płacić kar. Gminy są w stanie to zrobić” – wyjaśniał wójt gminy Wierzchosławice Wiesław Rajski.

Kogeneracja/mikrokogeneracja

Systemy CHP (Combined Heat and Power) – umożliwiające jednoczesną produkcję ciepła i energii elektrycznej w oparciu o to samo paliwo np. LPG (gaz ciekły, będący paliwem niskoemisyjnym) pozwalają na zrównoważoną modernizację starych systemów grzewczych.

Pleszew

W rozlewni gazu płynnego w Pleszewie powstała jedna z najbardziej efektywnych instalacji CHP na świecie. Zasilana gazem LPG, pozwala na skojarzoną produkcję ciepła i energii elektrycznej, przy czym jest przyjazna dla środowiska naturalnego i pozytywnie wpływa na jakość powietrza.

Urządzenie w Pleszewie produkuje 20 kW energii elektrycznej i 40 kW energii cieplnej na godzinę. Obecnie rozlewnia zużywa je w 100 proc. na własne potrzeby, posiada też koncesję, która umożliwia sprzedaż nadwyżek do sieci.

„Ten proces inwestycyjny był dla nas wyzwaniem, ponieważ rynek energii w Polsce jest w przededniu wielkich zmian. Po zrealizowaniu tej inwestycji nasz ogromny kapitał to unikalna wiedza i doświadczenie w każdym z obszarów: prawnym, finansowym, organizacyjnym i technicznym. Bardzo się z tego cieszę, ponieważ według naszych analiz okres zwrotu z inwestycji mikrokogeneracyjnej może wynieść już pięć lat. To czyni tę technologię bardzo interesującą dla klienta, także w polskich warunkach rynkowych” – objaśniał Sławomir Mikulski, dyrektor handlowy GASPOL SA.

Middletown, Irlandia

Przykładem CHP jest wymiana przestarzałego systemu ogrzewania olejem opałowym w domu pogodnej starości w Middletown w Irlandii. Ze względu na brak możliwości podłączenia do miejskiej sieci grzewczej postawiono na wszechstronny system CHP i LPG. Zużywa on 20,5 kW doprowadzonego ciepła, by dostarczać energię elektryczną o stałej mocy 5,5 kW i cieplną o mocy 12,5 kW. Jest także zapasowym źródłem zasilania dla paneli słonecznych wykorzystywanych do podgrzewania wody. W skali roku nowy system grzewczy emituje około 17 t CO2 mniej niż poprzednik. CHP posiada ponadto 750-litrowy „zbiornik buforowy”, który przechowuje energię cieplną w okresach niskiego zapotrzebowania i uwalnia ją, gdy zachodzi taka potrzeba. 

Rozwiązania wykorzystujące odnawialne źródła energii

Stoszowice

W ramach inwestycji powstał jednokondygnacyjny budynek o powierzchni około 800 m2, o bryle wykorzystującej pasywnie energię słoneczną. Za zrealizowanie projektu pierwszej w Polsce szkoły pasywnej gmina Stoszowice zwyciężyła w konkursie „Gmina przyszłości 2011” w kategorii „innowacje dla klimatu”. W szkole zastosowano nowoczesne technologie energetyczne, m.in. pompy ciepła i rekuperatory. Dzięki zastosowanym rozwiązaniom szkoła jest budynkiem o niemal zerowym zużyciu energii. Nad jego prawidłowym funkcjonowaniem czuwa Zintegrowany System Zarządzania Budynkiem.

„Budowa pasywnej szkoły, poza ogromnymi oszczędnościami, niesie ze sobą szereg innych korzyści, np. rozwijanie w młodych ludziach postaw proekologicznych. Kolejne pokolenia korzystające z tego budynku już od dzieciństwa będą płynęły z nurtem postępu i ze świadomością, że warto wspierać i korzystać z nowych technologii” – podkreślał wójt gminy Stoszowice Marek Janikowski.

Płock

Chcąc ograniczyć emisję szkodliwych gazów do atmosfery, postawiono na obniżenie zużycia energii elektrycznej. Pierwszym etapem przedsięwzięcia, za które Płock został laureatem konkursu „Gmina przyszłości 2011” w kategorii „innowacje dla klimatu”, była modernizacja systemu oświetleniowego – 30 sodowo-rtęciowych lamp wymieniono na energooszczędne LED. Kolejne etapy to sukcesywna wymiana oświetlenia w całym mieście i wewnątrz budynków urzędu miasta oraz montaż paneli słonecznych na wybranych dachach UM.

„Gmina Miasto Płock pragnie prowadzić bardziej odpowiedzialną politykę energetyczną. Planujemy zrealizować projekt związany z obniżeniem kosztów zużycia energii elektrycznej” – mówił zastępca prezydenta miasta ds. rozwoju i inwestycji Cezary Lewandowski.

Bielsko-Biała

W oczyszczalni ścieków w Komorowicach wdrożono rozwiązania energetyczne wykorzystujące źródła czystej energii. Do zasilania w energię elektryczną i cieplną zainstalowano pompy ciepła, kogeneracyjne agregaty prądotwórcze oraz dwa kotły opalane biogazem. Inwestycja została nagrodzona w konkursie „Gmina przyszłości 2011” w kategorii „innowacje dla klimatu”. Dzięki modernizacji osiągnięto efekt zarówno ekonomiczny, jak i ekologiczny. Dolnym źródłem ciepła są ścieki, których wykorzystanie w układzie pomp ciepła w przypadku firm wodociągowo-kanalizacyjnych jest najlepszym rozwiązaniem. Dzięki zastosowaniu tego rozwiązania wyeliminowano w znacznej ilości paliwo wysokoemisyjne, takie jak węgiel i olej. W oczyszczalni funkcjonuje także kotłownia opalana biogazem, który jest produktem ubocznym w procesie oczyszczania ścieków.

„Obecnie w Oczyszczalni Ścieków Komorowice całość energii cieplnej pochodzi ze źródeł odnawialnych. Powstający w procesie fermentacji osad stanowi dodatkowo cenny nawóz. W ten sposób ścieki są wykorzystywane w sposób użyteczny w 100 proc” – wyjaśniał prezydent Bielsko-Białej Jacek Krywult.

Piaseczno

Pod koniec 2010 r. w ramach projektu współfinansowanego z Funduszu Spójności oddano do użytku nowoczesną oczyszczalnię ścieków. Wykonano około 130 km sieci kanalizacyjnej, wybudowano 17 pompowni i 3,5 tys. przyłączy. Oczyszczalnia ścieków obsługuje obecnie 34 tys. mieszkańców, a docelowo ma ich być 55 tys. Dzięki projektowi nagrodzonemu w konkursie „Gmina przyszłości 2011” w kategorii „innowacje dla klimatu” uporządkowano gospodarkę wodno-ściekową w gminie. Przeprowadzona inwestycja znacząco poprawiła ochronę środowiska naturalnego na tym terenie – dzięki zastosowaniu biogazu, jako źródła energii, ograniczono emisję do atmosfery metanu i innych szkodliwych gazów. Piaseczyński projekt umożliwił ponadto rezygnację ze stosowania szamb, a poprzez wykorzystanie specjalnych biofiltrów w oczyszczalni zniwelowany został nieprzyjemny odór. Dodatkowo zmniejszono szkodliwość ścieków odprowadzanych do rzeki Jeziorki.

„Mieszkańcy Piaseczna zyskali nowoczesny system odbierania oraz oczyszczania ścieków. Projekt został zauważony i doceniony przez szerokie gremia, w tym Komisję Europejską. Według ich ocen może on być przykładem dla innych samorządów, jak wzorowo realizować przedsięwzięcia w zakresie ochrony środowiska” – podkreślał burmistrz miasta i gminy Piaseczno Zdzisław Lis.

Jaworzno

W latach 2009-2012 w Jaworznie przeprowadzono program ograniczenia emisji pyłów i szkodliwych gazów. Skierowany był do osób prywatnych, które ogrzewały domy za pomocą niskosprawnych i nieekologicznych systemów grzewczych. Projekt został laureatem konkursu „Gmina przyszłości 2010” w kategorii „ekologia”. W ramach akcji mieszkańcy otrzymali dofinansowanie na zakup i montaż wysokosprawnych urządzeń grzewczych: kotłów na paliwa gazowe, kotłów na paliwa ciekłe lub olej, kotłów do spalania biomasy i pomp ciepła. Jaworzno podeszło do tematu kompleksowo, silnie angażując lokalną społeczność i podejmując szereg działań informacyjnych mających na celu edukację mieszkańców na temat konieczności wymiany nieekologicznych urządzeń oraz wynikających z tego korzyści.

„Szacujemy, że program przyczyni się do redukcji emisji ponad 20 proc. szkodliwych gazów i pyłów pochodzących z sektora mieszkaniowego. Łącznie w ciągu ośmiu lat programem objętych będzie około 3,5 tys. źródeł ciepła, zamontowanych głównie w budynkach jednorodzinnych” – powiedział przed wdrożeniem programu prezydent miasta Jaworzna Paweł Silbert.

Bezpieczne źródła energii w prywatnym gospodarstwie domowym

Sępopol

Klient firmy GASPOL, pan Piotr z Sępopola z województwa warmińsko-mazurskiego, budując nowy dom, zaplanował wykorzystanie bezpiecznych źródeł energii. Posiada podziemny zbiornik na gaz płynny oraz instalację solarną PrimaEnergy Classic z dwoma kolektorami. Instalacja całego systemu trwała niespełna kilka godzin, wliczając kwestie związane z adaptacją projektu domu. Dziś dom pana Piotra jest najbardziej wysuniętym na północ obiektem w Polsce wyposażonym w kolektory słoneczne PrimaEnergy.

Inne rozwiązania

Słupsk

W latach 2010-2011 w Słupsku, na terenie zakładu unieszkodliwiania odpadów powstały pryzmy energetyczne umożliwiające neutralizację odpadów kuchennych pochodzenia roślinnego i zwierzęcego. Podczas kontrolowanego rozkładu odpadów powstaje metan, który następnie jest przerabiany na biogaz i wykorzystywany jako paliwo do generatorów prądu elektrycznego. Pozostałe odpadki ulegają zmineralizowaniu i można je wykorzystać zamiast piasku przy kolejnych użyciach pryzmy. Inwestycja zapewni zmniejszenie emisji do atmosfery gazów składowiskowych, czyli dwutlenku siarki, pyłów i tlenku węgla. Projekt został laureatem konkursu „Gmina przyszłości 2010” w kategorii „ekologia”.